แผ่นกันน้ำวนสำหรับท่อดูดปั๊มดับเพลิง
Vortex Breaker (อุปกรณ์ทำลายกระแสน้ำวน) ในท่อดูดของปั๊ม คืออุปกรณ์ทางวิศวกรรมที่ออกแบบมาเพื่อ ยับยั้งการก่อตัวของกระแสน้ำวน (Vortex) ในขณะที่ปั๊มกำลังดูดของเหลวออกจากถังพัก (Tank), ถังกระบวนการ (Vessel) หรือบ่อน้ำหล่อเย็น เพื่อป้องกันไม่ให้อากาศหรือแก๊สเหนือผิวของเหลวถูกม้วนดูดเข้าไปในท่อด้วย ซึ่งลักษณะของน้ำวนนี้จะคล้ายกับตอนที่เราเปิดจุกระบายน้ำในอ่างล้างจานนั่นเอง
หากปล่อยให้เกิดน้ำวนและมีอากาศหลุดเข้าไปในท่อดูดของปั๊ม จะส่งผลเสียร้ายแรงดังนี้:
- เกิดโพรงอากาศ (Cavitation) ในปั๊ม: ฟองอากาศที่หลุดเข้าไปจะไปแตกตัวรุนแรงภายในใบพัดปั๊ม (Impeller) ทำให้ปั๊มเกิดเสียงดัง สั่นสะเทือน และใบพัดสึกกร่อนเสียหายอย่างรวดเร็ว
- ปั๊มสูญเสียแรงดูด (Lost Suction): อากาศที่สะสมในท่อจะขัดขวางการไหล ทำให้อัตราการไหลและประสิทธิภาพของปั๊มลดลงอย่างน่าใจหาย
- ระบบควบคุมรวน: ส่งผลให้ค่าการวัดอัตราการไหลแกว่ง ไม่นิ่ง และทำให้วาล์วควบคุม (Control Valve) ทำงานผิดปกติ
การป้องกันปั๊มดับเพลิงดูดอากาศ โดยอ้างอิง NFPA Fire Protection Handbook ฉบับที่ 21 (Section 15, Chapter 1, Figure 15.1.15) ได้อธิบายการออกแบบและติดตั้งแผ่น Anti-Vortex ที่ท่อดูดในถังเก็บน้ำ (จัดทำโดย Engr. Ahmad J. Qassim)
- วัตถุประสงค์: ป้องกันการเกิดกระแสน้ำวน (Vortex) ที่ทำให้อากาศถูกดูดเข้าท่อ ส่งผลให้ปั๊มเกิดคาวิเทชันและเสียหาย
- ลักษณะการติดตั้ง: ท่อดูดมีหน้าแปลน (Flange) และข้อต่อโค้งรัศมียาว (Long-Radius Elbow) ต่อลงด้านล่างยึดกับแผ่นแนวนอนเหนือพื้นถัง
- ขนาดแผ่น: ต้องมีขนาดอย่างน้อย 2D × 2D (D = เส้นผ่านศูนย์กลางท่อดูด) เช่น ท่อ 8 นิ้ว (200 มม.) แผ่นต้องไม่เล็กกว่า 16 นิ้ว (400 มม.)
- ระยะยกจากพื้นถัง: อย่างน้อย ½D หรือ 150 มม. (6 นิ้ว) แล้วแต่ค่าใดมากกว่า เช่น ท่อ 8 นิ้ว ระยะยกขั้นต่ำ 6 นิ้ว (150 มม.)
- ภาพด้านขวาแสดงรูปอ้างอิงจาก NFPA 20 (Figure 15.1.15) และสรุปข้อกำหนดสำคัญ
