น้ำหมุนเวียนของปั๊มดับเพลิง
Fire Pump Circulation Relief Valve หรือที่มักเรียกว่า Recirculation Valve เป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยอัตโนมัติขนาดเล็กที่ติดตั้งอยู่ทางด้านจ่าย (Discharge Side) ของปั๊มดับเพลิงแบบแรงเหวี่ยง (Centrifugal Fire Pump) มีหน้าที่ป้องกันปั๊มไม่ให้เกิดความร้อนสูงเกินไปในสภาวะที่ไม่มีการไหลหรือมีอัตราการไหลต่ำ ซึ่งเรียกว่า “Churn”
วัตถุประสงค์และการทำงาน
- ป้องกันความร้อนสูงเกินไป: เมื่อปั๊มดับเพลิงทำงานในขณะที่วาล์วปิดอยู่หรือไม่มีความต้องการใช้น้ำ น้ำที่หมุนวนอยู่ภายในใบพัด (Impeller) จะดูดซับพลังงานกลและทำให้อุณหภูมิของน้ำเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจทำให้ Mechanical Seal, Packing และ Bearing เกิดความเสียหายได้
- ระบายน้ำร้อน: วาล์วจะระบายน้ำร้อนออกในปริมาณเล็กน้อยและอยู่ภายใต้การควบคุม ทำให้น้ำที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าไหลเข้ามาแทนที่ และช่วยรักษาอุณหภูมิภายในปั๊มให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย
- เป็นไปตามข้อกำหนดของมาตรฐาน: มาตรฐาน เช่น NFPA 20 กำหนดให้ติดตั้ง Circulation Relief Valve กับปั๊มดับเพลิงที่สามารถทำงานภายใต้สภาวะไม่มีการไหลได้ เช่น ปั๊มที่ขับด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า หรือเครื่องยนต์ดีเซลที่ใช้หม้อน้ำระบายความร้อน
- ป้องกันการเกิด Cavitation การร้อนเกินสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนสถานะเป็นไอ (vaporization) ในบริเวณความดันต่ำ → เกิด cavitation → ใบพัดเสียหาย
- ลดความเสี่ยงต่อโครงสร้างและระบบท่อ ถ้าปั๊มร้อนมาก อาจทำให้เกิดการเสียรูปใน casing และการรั่วในระบบท่อ
ข้อกำหนดสำคัญและข้อกำหนดในการติดตั้ง
- ตำแหน่งติดตั้ง: ติดตั้งทางด้านจ่ายของปั๊มดับเพลิง และติดตั้งก่อน Main Outlet Control Valve
- ทิศทางการติดตั้ง: โดยทั่วไปควรติดตั้งในตำแหน่งแนวตั้ง (Vertical Position) เพื่อช่วยป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกหรือเศษวัสดุเข้าไปอุดตันบริเวณ Valve Seat
- การเดินท่อระบายน้ำ: ท่อระบายควรนำไปยังตำแหน่งที่ปลอดภัยและสามารถมองเห็นได้ เช่น ภายนอกอาคารหรือท่อระบายน้ำที่พื้น (Floor Drain) เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถตรวจสอบได้ว่าวาล์วกำลังทำงานอยู่
- การกำหนดขนาด: ตามข้อกำหนดมาตรฐานของ NFPA โดยทั่วไป ขนาดวาล์วจะเป็น 0.75 นิ้ว (19 มม.) สำหรับปั๊มที่มีพิกัดไม่เกิน 2,500 GPM และ 1 นิ้ว (25 มม.) สำหรับปั๊มที่มีพิกัดตั้งแต่ 3,000 ถึง 5,000 GPM
การจัดวางพื้นฐาน
- Fire pump discharge – ท่อทางออกของปั๊มดับเพลิง
- Circulation relief valve – วาล์วระบายหมุนเวียน
- Circulation relief path – เส้นทางระบายหมุนเวียน
- Fire water source – แหล่งน้ำดับเพลิง
ทิศทางการไหล
From Fire Pump Discharge → Circulation Relief Valve → Circulation Relief Path → To Fire Water Source
ข้อสำคัญ
- การจัดวางระบบ Circulation relief แตกต่างจากท่อ Main fire pump pressure-relief
- ชนิดวาล์ว การจัดวางท่อ และขนาด ต้องเป็นไปตามมาตรฐานปั๊มดับเพลิงที่บังคับใช้และคำแนะนำของผู้ผลิตปั๊ม
