- LEL และ UEL ใช้ประเมินความเสี่ยงด้านการระเบิด
- PEL ใช้ประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพ
LEL (Lower Explosive Limit)
ค่าความเข้มข้นต่ำสุดของก๊าซหรือไอระเหยในอากาศที่สามารถติดไฟได้ หากต่ำกว่าค่านี้ ส่วนผสมจะ “บางเกินไป” (Too Lean) จึงไม่สามารถเผาไหม้ได้
UEL (Upper Explosive Limit)
ค่าความเข้มข้นสูงสุดของก๊าซหรือไอระเหยในอากาศที่สามารถติดไฟได้ หากสูงกว่าค่านี้ ส่วนผสมจะเข้มข้นเกินไป (Too Rich) จนมีออกซิเจนไม่เพียงพอสำหรับการเผาไหม้
PEL (Permissible Exposure Limit)
ค่าความเข้มข้นสูงสุดของสารเคมีที่คนงานสามารถสัมผัสได้ตามกฎหมาย ภายในเวลาทำงาน 8 ชั่วโมงต่อวัน และ 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
ค่าที่กำหนดโดย OSHA (Organization of safety and health association)
LEL (Lower Explosive Limit)
วัตถุประสงค์
เพื่อความปลอดภัยด้านไฟไหม้และการระเบิด
ความหมาย
ต่ำกว่าค่านี้ จะมีเชื้อเพลิงไม่เพียงพอสำหรับการเผาไหม้ ส่วนผสมจึง บางเกินไป (Lean)
หน่วยวัด
เปอร์เซ็นต์โดยปริมาตรในอากาศ (% by Volume)
ตัวอย่าง
ก๊าซมีเทนมีค่า LEL ประมาณ 5% หากต่ำกว่า 5% จะไม่สามารถติดไฟได้
UEL (Upper Explosive Limit)
วัตถุประสงค์
เพื่อความปลอดภัยด้านไฟไหม้และการระเบิด
ความหมาย
สูงกว่าค่านี้ จะมีเชื้อเพลิงมากเกินไป และมีออกซิเจนไม่พอสำหรับการเผาไหม้ ส่วนผสมจึงเข้มข้นเกินไป (Rich)
หน่วยวัด
เปอร์เซ็นต์โดยปริมาตรในอากาศ (% by Volume)
อันตราย
แม้ส่วนผสมที่สูงกว่า UEL จะไม่ติดไฟในขณะนั้น แต่ยังคงอันตรายเพราะหากมีการระบายอากาศหรือผสมกับอากาศใหม่ ความเข้มข้นอาจกลับเข้าสู่ช่วงติดไฟได้อีกครั้ง
PEL (Permissible Exposure Limit)
วัตถุประสงค์
เพื่อปกป้องสุขภาพของผู้ปฏิบัติงานจากสารพิษ
ความหมาย
ค่าความเข้มข้นของสารในอากาศที่คนงานสามารถสัมผัสได้โดยไม่เกิดผลกระทบต่อสุขภาพ
อ้างอิงการทำงาน
- 8 ชั่วโมงต่อวัน
- 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
หน่วยวัด
- ppm (parts per million)
หรือ - mg/m³ (มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เมตร)
ข้อกำหนด
PEL เป็นค่าที่มีผลบังคับทางกฎหมาย และกำหนดโดย OSHA
| หัวข้อ | LEL | UEL | PEL |
| จุดประสงค์ | อันตรายจากไฟ/ระเบิด | อันตรายจากไฟ/ระเบิด | อันตรายต่อสุขภาพ |
| เขตอันตราย | ต่ำกว่านี้ = บางเกินไป | สูงกว่านี้ = เข้มเกินไป | สูงกว่านี้ = เป็นพิษ |
| หน่วยวัด | % by Volume | % by Volume | ppm หรือ mg/m³ |
| ลักษณะข้อกำหนด | แนวปฏิบัติอุตสาหกรรม | แนวปฏิบัติอุตสาหกรรม | ข้อกำหนดตามกฎหมาย |
| ความเสี่ยงหลัก | การติดไฟทันที | การติดไฟทันที | ผลกระทบสุขภาพระยะยาว |
ประเด็นสำคัญด้านความปลอดภัย
ช่วงการติดไฟ (Flammable Range)
ช่วงระหว่าง LEL และ UEL เรียกว่าช่วงติดไฟ หากมีแหล่งกำเนิดประกายไฟภายในช่วงนี้ จะสามารถเกิดการระเบิดได้
การตรวจวัดก๊าซ
เครื่องตรวจวัดก๊าซมักแสดงค่าเป็น %LEL ตัวอย่าง
- ค่า 10% LEL หมายถึง ความเข้มข้นของก๊าซอยู่ที่ 10% ของค่าต่ำสุดที่ทำให้ติดไฟได้
ลำดับความสำคัญด้านความปลอดภัย
สารบางชนิดอาจมีความเข้มข้นต่ำกว่า LEL มาก (ไม่เสี่ยงระเบิด) แต่ในขณะเดียวกัน อาจสูงกว่า PEL มาก ซึ่งยังคงเป็นอันตรายร้ายแรงต่ สุขภาพได้
การประเมินความปลอดภัยต้องพิจารณาควบคู่กันเสมอ
- ความเสี่ยงด้านการระเบิด
- ความเสี่ยงด้านสุขภาพ
